मधेस सरकारद्वारा आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक: ‘समृद्ध मधेस’ का लागि २० संकल्प

🏛️ प्रादेशिक राजनीति | नीति तथा कार्यक्रम २०८३/८४

मधेस सरकारद्वारा आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक: ‘समृद्ध मधेस’ का लागि २० संकल्प र मुख्य नाराहरू

📍 जनकपुरधाम, जेठ १५ | प्रादेशिक ब्यूरो

🎯 समृद्धिको मार्गचित्र:
मधेस प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्षका लागि आफ्नो नीति तथा कार्यक्रम प्रदेश सभामा प्रस्तुत गरेको छ। मधेसको विशिष्ट पहिचान, भौगोलिक अवस्थिति र जनसांख्यिकीय लाभको उच्चतम उपयोग गर्दै समृद्ध प्रदेश निर्माण गर्ने दीर्घकालीन सोचका साथ सरकारले यस पटक २० वटा विशेष नाराहरू अन्तर्गत आफ्ना रणनीतिक योजनाहरू बुनेको छ। प्रदेश प्रमुख सुरेन्द्र लाभ कर्णद्वारा शुक्रबार प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रम उत्पादन, रोजगारी, डिजिटल रूपान्तरण र पर्यावरणीय सन्तुलनमा केन्द्रित छ।

प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रमको प्रारम्भमै ‘मेड इन मधेस, समृद्ध प्रदेश’ को मूल मर्मलाई अघि सारिएको छ। यसै छातामुनि ‘उत्पादनशील मधेस, आत्मनिर्भर देश’ अभियान चलाएर खाद्यान्नमा आत्मनिर्भरता बढाउन कृषि उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि गर्ने कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिने घोषणा गरिएको छ।

🌾 कृषि रूपान्तरण र भूमि व्यवस्थापन

मधेसको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड मानिएको कृषिक्षेत्रलाई आधुनिकीकरण र व्यवसायीकरण गर्न निम्न विशेष योजनाहरू अघि सारिएका छन्:

✓ मखान खेतीको ब्रान्डिङ: ‘कृषकको सान, मधेसको मखान’ नारासहित प्रदेशको पहिचान जोडिएको मखान खेतीको व्यावसायिक विकास र बजार विस्तार गरिनेछ।

✓ माटोको health सुधार: ‘कृषिको मुख्य आधार, माटोको स्वास्थ्यमा सुधार’ नीतिअन्तर्गत प्राङ्गारिक, प्राविधिक गँड्यौला मल र हरियो मलको प्रयोगलाई बढावा दिइनेछ।

✓ यान्त्रिकीकरण र पूर्वाधार: ‘कृषि रूपान्तरणको आधार, प्रविधि र पूर्वाधार’ मार्फत किसानहरूलाई आधुनिक औजार र प्रविधि उपलब्ध गराइनेछ।

🩺 स्वास्थ्य, पोषण तथा शिक्षा क्षेत्र

मानव विकास सूचकांकमा सुधार ल्याउन सामाजिक क्षेत्रमा व्यापक सुधारको घोषणा गरिएको छ:

✓ सुरक्षित मातृत्व र पूर्ण खोप: ‘पूर्ण खोप, सुरक्षित मातृत्व र सन्तुलित आहार: स्वस्थ र समृद्ध मधेसको मुख्य आधार’ अन्तर्गत बहुक्षेत्रीय पोषण कार्यक्रम लागू गरिनेछ।

✓ नागरिक स्वास्थ्य सेवा: ‘मेरो स्वास्थ्य–मेरो जिम्मेवारी’ संकल्पसहित स्थानीय तहसँगको समन्वयमा गाउँ–गाउँमा ‘नागरिक स्वास्थ्य सेवा केन्द्र’ स्थापना गरिनेछ।

✓ साक्षरता र व्यवहारिक शिक्षा: ‘बालबालिकालाई विद्यालय पठाऔँ, साक्षरताको दियो बगाऔँ’ नारासहित सघन साक्षरता अभियान चलाइनेछ। साथै विद्यालय स्तरमा नैतिक शिक्षा, शारीरिक शिक्षा र सूचना प्रविधिलाई अनिवार्य गरिनेछ।

💼 उद्यमशीलता, महिला सशक्तीकरण र रोजगारी

आर्थिक रूपमा विपन्न र सीमान्तकृत समुदायलाई मूल प्रवाहमा ल्याउन विशेष कार्यक्रम ल्याइएको छ:

सरकारले ‘हाम्रो प्रदेश, हाम्रो रोजगार’ अन्तर्गत आगामी वर्ष कम्तीमा एक हजार जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिने लक्ष्य राखेको छ। महिला र सीमान्तकृत वर्गका लागि ‘समावेशी समाज, उद्यमी मधेस’ तथा ‘महिलाको सीप र साहस, मधेस विकासको नयाँ विश्वास’ जस्ता नारा तय गरिएका छन्, जसले सीप विकास र सहज वित्तीय पहुँच सुनिश्चित गर्नेछ। यसका साथै विगतको 'मुख्यमन्त्री बेटी पढाऊ, बेटी बचाऊ' कार्यक्रमलाई परिमार्जन गर्दै ‘शिक्षित बेटी: सुरक्षित मधेस, उद्यमी महिला: समृद्ध प्रदेश’ नामाकरण गरी थप प्रभावकारी बनाइने घोषणा गरिएको छ।

🌱 वातावरण, खेलकुद तथा प्रविधि (Digital Madhesh)

वातावरणीय सन्तुलन कायम गर्न सरकारले प्लास्टिक निषेध गर्ने रणनीति लिएको छ। ‘प्लास्टिकमुक्त मधेस, सफा र स्वस्थ वातावरण’ नाराका साथ जैविक विकल्प प्रवर्द्धन गरिनेछ। पूर्वाधार विकास गर्दा पर्यावरण जोगाउन ‘एक रुख कटान, दश रुख वृक्षारोपण’ नीति ल्याइएको छ, जसमा रोपिएका बिरुवालाई ५ वर्षसम्म संरक्षण गर्नुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था छ। साथै पर्या–पर्यटनका लागि ‘हरियो मधेस, प्रदेश बचाऊ’ अभियान व्यापक रूपमा सञ्चालन गरिनेछ।

सवारी क्षेत्रमा हरित क्रान्ति ल्याउन सार्वजनिक–निजी साझेदारी (PPP) मोडलमा चार्जिङ स्टेशनहरू स्थापना गरी ‘विद्युतीय सवारी साधन वितरण र विस्तार’ को नीति अवलम्बन गरिनेछ। युवाहरूलाई कुलतबाट जोगाउन ‘खेलकुद रोजौँ, लागूऔषध त्यागौँ’ तथा खेल पूर्वाधारका लागि नयाँ प्रतिभा पहिचान अभियान चलाइनेछ।

🚀 युवा र प्रविधिलाई विशेष जोड:
मधेस प्रदेशलाई प्रविधिमैत्री बनाउन सरकारले ‘डिजिटल मधेस, प्रविधिमैत्री प्रदेश’ को महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य राखेको छ। यसअन्तर्गत प्रदेशमा एउटा अत्याधुनिक 'IT Hub र Incubation Center' स्थापना गरिनेछ। यस केन्द्रको मुख्य उद्देश्य नेपाली युवाहरूले स्वदेशमै बसेर विश्वव्यापी बजार (Global Market) का लागि काम गर्न सक्ने प्राविधिक क्षमता र नवप्रवर्तन (Innovation) को विकास गर्नु रहेको छ।

🎯 संक्षिप्त समीक्षा

मधेस सरकारको आगामी वर्षको नीति तथा कार्यक्रम आकर्षक र जनमुखी नाराहरूले सजिएको छ। कृषि, शिक्षा, र प्रविधि (IT Hub) जस्ता रुपान्तरणकारी योजनाहरू समयमै कार्यान्वयन हुन सके यसले प्रादेशिक अर्थतन्त्रमा गुणात्मक परिवर्तन ल्याउने देखिन्छ। यद्यपि, 'एक हजार रोजगारी' जस्ता लक्ष्यहरूलाई अझ फराकिलो बनाउनु पर्ने र घोषणा गरिएका २० वटा नाराहरूलाई नारामै सीमित हुन नदिई तल्लो तहसम्म बजेट विनियोजनमार्फत जोड्नु मुख्य चुनौती देखिन्छ।

#MadheshProvince #PolicyAndProgram2083 #MadeshGovernment #DigitalMadhesh #MadeInMadhesh #MakhanaFarming #ITHubNepal #JanakpurNews #SurendraLabhKarna #ProsperousMadhesh